Những nghiên cứu về tác dụng dược lý của cây chè đắng

Chè đắng có tên khoa học là Ilex kaushue SY. Hu – là loại chè được sản xuất và sử dụng từ lâu. Nhiều người sử dụng với mục đích giảm mỡ máu, tiểu đường,… Vậy, khoa học hiện đại đã nghiên cứu về chè đắng như thế nào? Chúng ta cùng tìm hiểu qua bài viết dưới đây.

Tác dụng ức chế acy – CoA cholesteryl acy transferase (ACAT)

Đã xác định được 7 triterpen có tác dụng ức chế ACAT phân lập từ lá chè đắng rừng là: 1.Ulmoidol; 2- acid 23- hydroxyursolic; 3- acid 27 trans – p – coumaroyloxy – ursolic; 4 – acid 27 – cis – p – coumaroyloxyursolid; 5 – 2 alpha, 3 beta – dihydroxy – 24 – nor – urs – 4 ( 23 ), 11 – dien – 28, 13 beta – olid ( ilekudinil A ); 6 – acid alpha, 3 beta – dihydroxy – 24 – nor – urs – 23 ), 12 – dien – 28 – oic (ilekudinol B ) ;1 – 3 beta, 24, 28. trihydroxupan (ilekudinol C) (Nishimura et al., 1999a). Sau đó, lại xác định 2 chất cũng có tác dụng ức chế ACAT là flexosid XLVIII và Cynarasaponin C (Nishimura et al., 1999b).

Tác dụng chống oxy hoá

Đã nghiên cứu tác dụng chống oxy hoá của thành phần phenol chính trong Ilex Kudingcha (chè đắng rừng) ,Ilex cornuta ( Bùi sừng ), và Ligustrum robustum ( Râm khoẻ ): Kết quả cho thấy, dẫn chất phenol chính trong 2 loại Ilex là các acid mono- và di- caffeoyl-quinic có khả năng chống oxy hoá mạnh hơn có ý nghĩa so với dẫn chất phenol của Ligustrum thuộc các glycosid phenylethanoid và monoterpenoid (Zhu et al . 2009).

Tác dụng ức chế sự kết tụ lipid loại LDL 

  • Mục đích: Nghiên cứu tác dụng ức chế của các sapomin triterpenoid phân lập từ lá chè đắng rừng trên sự tích tụ lipid loại LDL ở đại thực bào.
  • Phương pháp: Dùng mô hình sàng lọc dựa vào tế bào trên sự tích tụ lipid loại LDL trong đại thực bào để nghiên cứu tác dụng chế của 12 saponin triterpenoid chiết từ lá chè đắng rừng.
  • Kết quả: Tám trong 12 hợp chất ức chế được sự tạo thành các tế bào bọt (foam cell) và làm giảm hàm lượng cholesterol toàn phần và triglycerid trong tế bào. Phân tích mối tương quan cấu trúc hoạt tính cho thấy tác dụng này chủ yếu là do vai trò của vòng delta – lacton trong saponin Ngoài ra có thể còn do vai trò của nhóm -OH vị trí C12, số lượng các monosacharid trong chuỗi đường và đường rhamnose ở đầu tận cùng của chuỗi đường (Zheng Tang et al., 2009).

Tác dụng trên hoạt động vận động tự nhiên 

Thử trên chuột nhắt trắng dùng phương pháp lồng rung. Cho chuột uống saponin thô chè đăng rừng với liều 0,82, 1,67, và 2,5 g/kg lúc 20 phút trước thí nghiệm . Kết quả cho thấy, thuốc nghiên cứu làm giảm hoạt động của chuột theo thứ tự 39 S5 và 67 % so với lô chứng. Saponin thô chè đắng rừng (chứa 33 % saponin toàn phần) được chiết từ lá chè đắng rừng phơi khô với hiệu suất 66,5 % (cử 100g chè đắng khổ, chiết được 16,5g saponin thô Bùi Thị Bằng, 2006 : 69 – 82].

Tác dụng bảo vệ gan

Gây tổn thương gan và xơ gan ở chuột nhắt trắng bằng cách tiêm phúc mạc CCl4, một tuần 2 lần, kéo dài trong 3 tháng. Cho chuột uống saponin thô lá chè đắng rừng (cách chiết như mục 1) với liều mỗi ngày 2g/kg (tương đương với liều lá khô là 15 g/kg) bắt đầu từ tháng thứ 2 đến hết tháng thứ ba (uống thuốc trong 2 tháng). Kết quả cho thấy

  • Enzym GPT trong huyết thanh ở lô dùng thuốc giảm 28 % (P < 0 , 01);
  • Bilirubin trong huyết thanh không thay đổi có ý nghĩa thống kê;
  • Hàm lượng collagen trong gan giảm 30,6 (P < 0 ,05) ;
  • Hoạt tính chống oxy hoá trong gan chuột lô dùng thuốc tăng 24 % (P< 0,05).
  • Xét nghiệm vị thể gan ở lô dùng saponin to canonin thô, thấy có tổn thương, nhưng mức độ tổn thương ít hơn và nhẹ hơn so với lô chứng không dùng thuốc

Tác dụng chống viêm 

Saponin thô lá chè đắng rừng với tổng liều là 2,5g/kg và 3,3 g/kg chia ra 3 lần bằng nhau , 2 lần trước và một lần sau khi tiêm caragenin để gây viêm vào dưới da gan bàn chân chuột , làm giảm phù chân chuột cống trắng theo thứ tự là 30 và 32% (P < 0,05). Trên mô hình u hạt thực nghiệm, cho chuột cống trắng uống saponin thô (cách chiết như ở mục với liều hàng ngày là 2,5 g/kg liên trong 5 ngày u hạt giảm 30,6 % (P <0,05). Như vậy là saponin thô lá chè đắng rừng có tác dụng chống viêm cấp viêm mạn tính , nhưng mức độ tác dụng vừa phải.

Tác dụng hạ huyết áp

 Trên động vật thực nghiệm là chó và thỏ, dịch chiết nước lá chè đắng rừng có tác dụng làm hạ huyết áp (Phan Văn Các, 2004).

Thử lâm sàng điều trị tăng huyết áp

Thử lâm sàng trên bệnh nhân bị tăng huyết vô căn ở bệnh viện điều dưỡng và phục hồi chức năng Thái Nguyên, thấy dịch chiết lá chè đắng rừng có tác dụng hạ huyết áp, làm giảm hàm lượng cholesterol huyết, an thần, tăng cường giấc ngủ sâu và dài hơn, cải thiện được một số cảm giác chủ quan của bệnh nhân như đau đầu, chóng mặt (Nông Thị Nga, 2003).

Theo Viện nghiên cứu phát triển y dược cổ truyền Việt Nam

Hãy bình luận đầu tiên

Để lại một phản hồi

Thư điện tử của bạn sẽ không được hiện thị công khai.